Komórki macierzyste to specjalne, wyselekcjonowane komórki, posiadające umiejętność transformacji w inne, specjalistyczne komórki występujące w żywym organizmie. Co to znaczy po polsku? Otóż to, że mogą pełnić rolę lub zastąpić inne komórki w przypadku gdy tamte zostaną uszkodzone lub zmodyfikowane. Komórki macierzyste mają zdolność do "przemiany" w komórki krwi, wątroby, serca oraz.. komórki nerwowe.
Mimo, że idea stosowania komórek macierzystych jest stosunkowo młoda, od chwili ich odkrycia wykonano już setki jeśli nie tysiące badań i prób klinicznych mających na celu wykorzystanie ich regenerujących właściwości. Stosowane są w przypadku stwardnienia rozsianego, udaru mózgu, autyzmu, uszkodzeniach rdzenia kręgowego czy.. stwardnienia zanikowego bocznego.
W chwili obecnej, w wielu ośrodkach medycznych na całym świecie, prowadzone są badania kliniczne dotyczące wykorzystania komórek macierzystych w celu zatrzymania oraz cofnięcia efektów SLA. Czołowe organizacje skupiające sie na tym celu (Brainstorm, NeuralStem) prowadzą równoległe badania nad coraz nowszymi i lepszymi metodami odbudowy nerwów i - co najważniejsze - osiągają spektakularne rezultaty:
Technologia, jaką wykorzystują obie firmy i których efekty widoczne
są na powyższych filmach, opiera się na transplantacji komórek
pochodzących bezpośrednio od pacjenta. Dzięki zastosowaniu własnych
komórek, ryzyko odrzutu komórek jest właściwie zniwelowane.
Obecnie
najbardziej popularne jest pobieranie komórek bezpośrednio ze szpiku
kostnego pacjenta (najczęściej z okolicy biodra). Tak pobrany materiał
najpierw się segreguje odseparowując komórki macierzyste, a następnie
poddaje procesowi ich namnażania. Po osiągnięciu odpowiedniej gęstości
komórek i sprawdzeniu sterylności materiału genetycznego, można
przystąpić do transplantacji . Standardowo okres poboru oraz rozmnażania
komórek zajmuje około 3 miesięcy.
Patrząc na
mój przypadek, który jest przypadkiem rodzinnym (genetycznym),
stosowanie własnego materiału genetycznego obciążone jest ryzykiem
wprowadzenia do organizmu obciążonych genetycznie komórek. Ze względu na
fakt, że idea powstania SLA nadal nie jest znana a bazując na tym, że
mój przypadek jest typowo genetyczny, dużo bezpieczniejszym rozwiązaniem
jest skorzystanie albo z materiału genetycznego bliskiego członka
rodziny (rodzeństwo, rodzic), albo wykorzystanie zgodnych genetycznie
komórek z krwi pępowinowej obcego pochodzenia. Model tego typu był już badany i jest równie bezpieczny i skuteczny jak terapia własnymi komórkami.
Tak otrzymane komórki macierzyste muszą być wprowadzone w takim miejscu, aby uległy transformacji w komórki nerwowe. Jako, że w wyniku ALS, miejsce obumierania komórek nerwowych zlokalizowane jest w rdzeniu kręgowym oraz w mózgu, podanie następuje drogą dożylną (aby dotrzeć do mózgu) oraz do przestrzeni podpajęczykowej (aby dotrzeć do rdzenia kręgowego).
Zgodnie ze słowami profesora Slavin z CTCI, transplantacja komórek macierzystych ma 4 potencjane cele:
- Obniżenie aktywności zapalnych - ze względu na proces choroby związany z uszkadzaniem nerwów, powstaje ryzyko wystąpienia dodatkowych stanów zapalnych cząsteczek, negatywnie wpływających na postęp choroby;
- Usunięcie produktów toksycznych, które mogą mieć znaczenie w procesie niszczenia neuronów na drodze aktywacji istniejących astrocyt;
- Wydzielanie czynników neurotroficznych, które wspomagają proces naprawy oraz przeżywalność uszkodzonych neuronów, a także stymulują komórki macierzyste w mózgu;
- Regeneracja funkcji neurologicznych poprzez różnicowanie nowych komórek macierzystych do komórek przypominających komórki neuronalne i neuronów.
Uważa się, że terapia komórkami macierzystymi, nie dość, ze może spowolnić postęp choroby, to dodatkowo odwrócić niektóre utracone funkcje neurologiczne - i to jest nasz cel.
